Aşırı Terleme (Hiperhidroz) Tedavisinde Botoks Uygulaması Ne Kadar Etkili?

Hayatınızın en önemli iş toplantısındasınız veya ilk buluşmanın heyecanını yaşıyorsunuz. Ortamın sıcaklığı gayet normal, üzerinizdeki kıyafetler mevsime uygun. Ancak siz, sanki bir maraton koşmuşçasına terliyorsunuz. Koltuk altlarınızda beliren o ıslak halkaları gizlemek için kollarınızı vücudunuza yapıştırıyor, tokalaşırken elinizin nemli olması korkusuyla çekiniyor musunuz? Eğer gardırobunuzda sadece ter izini belli etmeyen siyah veya beyaz kıyafetlere yer varsa, yaşadığınız durum sadece bir "sıcaklama" meselesi değil, tıbbi bir durum olan "Hiperhidroz", yani aşırı terlemedir.

Terleme, vücut ısısını dengelemek için çalışan son derece doğal ve hayati bir mekanizmadır. Ancak vücudun ihtiyacından katbekat fazla, kişinin sosyal yaşamını, psikolojisini ve iş hayatını engelleyecek boyutta terlemesi bir hastalıktır. Neyse ki, yıllarca sadece kozmetik amaçlı kırışıklık tedavisinde kullanıldığı bilinen Botoks (Botulinum Toksini), aşırı terleme tedavisinde de mucizevi bir "kurtarıcı" olarak karşımıza çıkıyor. Peki, bir iğne ucu kadar küçük bir dokunuş, hayatınızı nasıl kurutabilir?

Hiperhidroz Nedir? Neden Bu Kadar Çok Terliyorum?

Normal şartlarda vücudumuz, sıcak havalarda, egzersiz yaparken veya stres altındayken soğutma sistemi olarak ter bezlerini çalıştırır. Ancak hiperhidroz hastalarında, ter bezlerine komut gönderen "sempatik sinir sistemi" bozuk bir termostat gibi çalışır. Ortam serin olsa bile, beyin ter bezlerine sürekli "Çalış!" emri gönderir.

Bu durum genellikle genetiktir. Eğer anne veya babanızda el, ayak veya koltuk altı terlemesi varsa, sizde görülme olasılığı da yüksektir. En sık görülen bölgeler;

• Aksiller Hiperhidroz: Koltuk altı terlemesi. (En yaygın ve sosyal açıdan en rahatsız edici olanıdır).
• Palmar Hiperhidroz: El içi terlemesi. (Tokalaşmayı, kalem tutmayı, telefon kullanmayı zorlaştırır).
• Plantar Hiperhidroz: Ayak tabanı terlemesi. (Ayakkabı içinde kayma, koku ve mantar enfeksiyonlarına zemin hazırlar).

Botoks Terlemeyi Nasıl Durdurur?

Botoks dendiğinde akla hemen "kasları dondurmak" gelir. Ancak terleme tedavisinde hedef kaslar değil, ter bezleridir.

Mekanizma oldukça basittir: Beynimizden gelen sinir sinyalleri, ter bezlerine ulaştığında "asetilkolin" adı verilen bir kimyasal salgılanır ve bu kimyasal ter bezini çalıştırır. Botoks, tam bu noktada devreye girer ve sinir ucu ile ter bezi arasındaki iletişimi keser. Yani bir nevi "telefon hattını geçici olarak keser." Beyniniz terleme emri gönderse bile, botoks uygulanan bölgedeki ter bezleri bu emri alamaz ve ter üretimi durur.

Vücudun diğer bölgelerindeki terleme devam eder, yani vücut ısısının dengelenmesi konusunda bir risk oluşmaz. Sadece o rahatsız edici, aşırı ıslaklık yaratan spesifik bölge "kuru" kalır.

İşlem Süreci: Acılı Mı? Ne Kadar Sürer?

Terleme botoksu, "öğle arası işlemi" olarak adlandırılan, son derece pratik ve hızlı bir uygulamadır.

1. Test Aşaması (Minor Testi): Gerekirse, terlemenin en yoğun olduğu alanları milimetrik olarak belirlemek için nişasta-iyot testi yapılır. Terleyen bölgeler mor/siyah renge dönüşür ve enjeksiyon noktaları belirlenir.
2. Anestezi: İşlemden 15-20 dakika önce bölgeye güçlü bir lokal anestezik krem sürülür. Koltuk altı derisi çok hassas olmadığı için ağrı genellikle sinek ısırığı seviyesindedir. El ve ayak tabanı biraz daha hassas olduğu için buz uygulaması veya soğutucu spreylerle konfor artırılır.
3. Uygulama: Çok ince uçlu iğnelerle, deri içine (intradermal) küçük dozlar halinde botoks enjekte edilir. Tüm işlem yaklaşık 15-20 dakika sürer.

Hasta işlemden hemen sonra gömleğini giyip işine, okuluna veya sosyal hayatına dönebilir. Herhangi bir sargı, dikiş veya iyileşme süresi yoktur. Sadece o gün aşırı sıcak banyo yapılmaması ve ağır sporlardan kaçınılması önerilir.

Etki Ne Zaman Başlar ve Ne Kadar Sürer?

İşlemden çıktığınız an terleme kesilmez. Botoksun sinir uçlarına yerleşmesi ve etki etmesi için 3 ila 7 gün geçmesi gerekir. Tam kuruluk etkisi ise genellikle 2. haftada zirveye ulaşır.

Kalıcılık süresi kişiden kişiye ve metabolizma hızına göre değişmekle birlikte;

• Koltuk Altı: Ortalama 6 ila 9 ay arasında etkilidir. Bazı hastalarda bu süre 1 yıla kadar uzayabilir. Genellikle yılda bir kez, yaz sezonu öncesi (Mayıs-Haziran gibi) yaptırmak tüm yılı konforlu geçirmek için yeterlidir.
• El ve Ayak: Bu bölgelerde hareketlilik ve kan dolaşımı fazla olduğu için kalıcılık süresi koltuk altına göre biraz daha kısadır (4-6 ay).

Etki geçmeye başladığında terleme aniden eski haline dönmez, yavaş yavaş artar. Düzenli yaptıran hastalarda, zamanla ter bezlerinin aktivitesinin zayıfladığı ve etki süresinin uzadığı gözlemlenmiştir.

En Büyük Korku: "Terlemezsem Toksinler İçimde mi Kalır?"

Hastalarımızın %90'ının sorduğu, en büyük şehir efsanesi budur: "Terlemezsem vücudumdaki zehirli maddeleri atamam ve hasta olurum."

Bu bilgi kesinlikle yanlıştır. Terlemenin birincil amacı vücut ısısını düzenlemektir (soğutma). Toksin atılımı (detoks) esas olarak karaciğer ve böbrekler (idrar yolu) aracılığıyla yapılır. Ter ile atılan toksin miktarı ihmal edilecek kadar düşüktür (%1'in altındadır).

Ayrıca koltuk altı bölgesi, vücut yüzey alanının sadece %1-2'sini oluşturur. Vücudunuz ısı dengesini sağlamak için sırt, göğüs veya bacak gibi diğer bölgelerden terlemeye devam eder. Ancak bu artış, sizi rahatsız edecek düzeyde (kompansatuar terleme) olmaz. Yani koltuk altı terlemesini durdurmak, sağlığınıza hiçbir zarar vermez; aksine yaşam kalitenizi artırır.

Cerrahi Yönteme Göre Avantajı Nedir?

Aşırı terleme için "sempatektomi" adı verilen, sinirlerin cerrahi olarak kesildiği veya klipslediği ameliyatlar da mevcuttur. Ancak bu ameliyatların en büyük riski "Refleks Terleme"dir. Yani koltuk altı kurur ama vücut tepki olarak sırt veya kasık bölgesinde aşırı terleme başlatabilir. Botoks tedavisinde ise bu risk yok denecek kadar azdır ve işlem geri dönüşlüdür. Bu nedenle cerrahi düşünmeden önce mutlaka denenmesi gereken ilk tedavi basamağıdır.

Kimler Yaptırabilir?

• Ergenlik dönemini bitirmiş (18 yaş üstü) bireyler.
• Antiperspirant (ter önleyici) deodorantlardan veya kremlerden fayda görmeyenler.
• Kıyafet seçiminde özgürleşmek, renkli giyinmek isteyenler.
• Hamilelik ve emzirme döneminde olanlar ile kas-sinir hastalığı (Myastenia Gravis gibi) olanlar dışında herkese güvenle uygulanabilir.

Sonuç: Özgürlüğünüzü Geri Kazanın

Islak koltuk altları, sıkılan nemli eller veya kokan ayakkabılar kaderiniz değildir. Sürekli kendinizi kontrol etmekten, kollarınızı kaldırmaktan çekinmekten veya insanlarla temas etmekten korkmaktan yorulduysanız, botoks tedavisi sizin için hayat değiştirici bir deneyim olabilir.

Yazın kavurucu sıcağında bile gri bir tişörtü özgüvenle giyebilmenin, insanlarla çekinmeden tokalaşabilmenin konforunu yaşamak için ter bezlerinize küçük bir "mola" verdirin.

Aşırı terleme sorununuzun şiddetini belirlemek ve sadece 15 dakikada kuru ve konforlu bir hayata adım atmak için kliniğimizden randevu alabilirsiniz.